Skip to content

Kruisganssluis september '44

Featured Replies

Hallo allemaal,

 

 

Sinds vorige week heb ik deze set van een Antwerpse weerstander in m'n verzameling zitten en ik zou hem graag met julie delen.

 

Victor Willekens (°1905) uit Antwerpen was een werknemer bij de PTT, in de zomer van '43 trad hij toe tot de weerstandsbeweging NKB.

Het NKB was een kleine beweging in Antwerpen toch zal de afdeling haven olv Eugene "Harry" Colson een grote impact hebben tijdens de bevrijding van de Antwerpse haven.

Colson, een koopvaardij officier, spioneerd al geruime tijd in de Antwerpse haven; het is duidelijk dat de Duitsers de Antwerpse haven niet ongeschonden in de handen van de geallieerden willen overlaten, daarom besluit Colson begin 1944 ook een gewapende sectie op te richten die als doel zal hebben om bij een nakende bevrijding de controle over de Antwerpse haven over te nemen en zoveel mogelijk vernielingen te voorkomen.

De voorbereidingen verlopen moeizaam, de Belgische regering in Londen erkend het NKB niet en dus worden er ook geen wapens voor hun geparachuteerd, maar als de Britten op 4 september '44 Antwerpen langs het zuiden binnen trekken; de snelheid van hun opmars verrast de Duitse bezettingsmacht compleet, het centrum van de stad wordt na enkele schermutselingen bevrijd.

De mannen van de NKB afdeling Haven gaan nu ook over to actie!

Met de weinige middelen die ze hebben bezetten ze strategische punten in de haven oa de bruggen over het Albert kanaal.

Nu volgt er een echt drama waardoor de oorlog nog vele maanden langer zal duren; Colson tracht de Britse officieren te overtuigen op te rukken in de Antwerpse haven, de Duitsers zijn aangeslagen, zijn licht bewapende mannen hebben de bruggen onder controle , de weg ligt dus open om door te stoten door de Antwerpse haven en polders tot Woensdrecht om zo de haven ongeschonden in handen te krijgen en het hele Duitse 15de leger te omsingelen.

De Britten weigeren! Hun opdracht voor 4 september was Antwerpen bevrijden en in hun ogen hebben ze die opdracht volbracht er zijn geen orders om verder op te rukken, ze claimen ook niet genoeg brandstof te hebben voor die opdracht; de Britse tanks hebben nog voor 100km brandstof, meer dan genoeg om de Antwerpse polders in te rijden en zeker en vast genoeg om een bruggehoofd uit te bouwen ten noorden van het Albert kanaal.

De volgende dag beginnen de Duitsers aan hun herstel, het zal nog een maand duren voor Merksem bervrijd wordt.

Op 5 september '44 trekken de mannen van Colson dieper de haven in, ze zijn nu beter bewapend, oa met de geweren die ze de dag daarvoor buitgemaakt hebben van de KM staf die ze gevangen namen, ze krijgen ook enkele automatische wapens (Sten's) en één MG (Bren) van het geheim leger, een weerstands beweging die wel wapens heeft ontvangen uit Engeland.

Het machinegeweer zal gebruikt worden door sergeant Victor Willekens.

Op 6 september '44 besluit Colson om de belangrijke Kruisgans sluis te bezetten, ze is nog steeds in Duitse handen, ze wordt bezet door Russen van het Ost Btl 600.

De Russen geven de strijd snel op en de sluis valt vrijwel ongeschonden in Belgische handen, de Duitse troepen blijven wel in controle van de polder ten noorden van de sluis, via het veer tussen Doel en Lillo steken steeds meer Duitse troepen de Schelde oever, de Duitse frontlijn ten noorden van het Albert kanaal wordt met het uur sterker.

Een deel van de troepen die op 6 september de Schelde oversteken zal gebruikt worden om 's namiddags een tegenaanval uit te voeren op de Kruisgans sluis.

De strijd is nu wel hevig, licht bewapend en slechts gesteund door een handje vol Britse verkenners slagen de mannen van Colson er toch in de sluis te behouden.

- De Bren bemand door Victor speelt een belangrijke rol tijdens deze strijd.

In de daarop volgende acht weken zal de haven sectie van de NKB samen met de Canadezen de streek te noorden van Antwerpen bevrijden, ze zullen zelfs mee oprukken to het Nederlandse Goes.

Het land is nu bevrijd maar de regering vreest dat er een gewapende (communistische) revolutie zou uitbrekenen, gevolgd door een burgeroorlog en ze laat de gewapende weerstandsbewegingen ontwapenen.

Ook de NKB havensectie ontsnapt hier niet aan, begin november '44 levert Victor Willekens ook zijn K98k met munitie in bij de Antwerpse rijkswacht, de 1000 BEF die hij voor het geweer kan krijgen wil hij echter niet ontvangen.

 

 

Groetjes,

Peter

  • Author

De oorkonde voor het oorlogskruis en weerstands medaille uitgereikt in mei 1950, met de speciale vermelding voor de gevechten aan de Kruisgans sluis.

 

De armband is er een van de NKB havensectie, hij heeft wel een ander serienummer dan dat op zijn weerstanderskaart staat.

P.A.P staat voor Province Anvers section Port.

Mooi!

Gezocht: Foto's en Documenten m.b.t. de 18-daagse Veldtocht in België, in het bijzonder aan het kanaal Gent-Terneuzen en het Schipdonkkanaal.

Een zeer mooie set over een belangrijk deel van de bevrijding van Antwerpen! Ik zal eens kijken wat er nog in mijn documentatie zit van de strijd op de Kruisschanssluis. Hier alvast een foto van de herdenking in 2004 (met weduwe Colson). Na de alle verbouwingen en afbraakwerken rond de huidige Van Cauwelaertsluis is het monument voor zover ik weet verdwenen.

Peter,

 

Mooie stukken met een verhaal !

 

Hierbij bidprentjes van enkele slachtoffers:

 

Vriendelijke groeten,

If you always follow, you'll never lead.

 

Gezocht het tijdschrift Signal in alle mogelijke talen.

 

Eveneens interesse in het Belgisch leger na mei '40 tot eind 1945. Van compleet uniform tot simpele foto.

 

Heb je iets stuur me dan een PM!

Na de alle verbouwingen en afbraakwerken rond de huidige Van Cauwelaertsluis is het monument voor zover ik weet verdwenen.

Ik ben er zekerheidshalve nog eens langsgereden; het blijkt er nog gewoon te staan :smile:.

 

 

De wapencatalogus van het Antwerpse Vleeshuis uit 1947 vermeldt in ieder geval de volgende 'vondsten' van de Kruisschanssluis. Een aantal ervan zullen jullie bijzonder interesseren, Peter en SignalH. (Eventuele typfouten geheel voor mijn rekening)

Abi 19. - Stalen helm, Engels, 1940-1945.

Doorschoten. Behoorde aan de Engesle soldaat Thomas parker, gesneuveld aan de Kruisschans op 4 september 1944.

(Gift van de N.K.B. Havensectie)

Fhd 48. - Repeteergeweer, systeem Mauser, model 98 WZ 29.

Cal.: 7,9mm

Gemerkt: FB RADOM 1934 65440M

Buitgemaakt door Adjudant Victor Willekens der N.K.B. havensectie in de morgen van 5 september 1944. Verder door hem gebruikt tijdens de gevechten aan de Kruisschans, Wilmarsdonk, Luchtbal, Merksem, Heide-Kalmthout.

(Gift van de heer V. Willekens)

Fka 1. - Licht Machinegeweer, in gebruik bij de Duitse Wehrmacht

Gemerkt: DOT 1944 63 2330

Een der machinegewern waarmede aan het knooppunt der Duitse verdediging, de 12 Sluiskens, de Duitsers de sector Lilloo en Kruisschans besterken, en waardoor Adjudant Putcuyps en de soldaten Claessens en Tibos gedood, de soldaat Foubert zwaar, en kapitein Mannaerts licht gewond werd, allen leden der N.K.B. Havensectie.

(Gift van de N.K.B. Havensectie)

Gka 3. - Amerikaans machinepistool, Cal 45.

Genummerd: 215328

Totale lengte: 49cm. loop: 19cm.

Cal. 45 (11,5mm)

Werd door Leopold van de Ven overgenomen van een gekwetste en gebruikt bij de bevrijding van de haveninstellingen en de Kruisschanssluis. Op 2 October 1944 tussen 17 en 18 uur, bij de aanval op merksem bediende hij eveneens dit wapen, de vijand onder heftig vuur nemend. Hij sneuvelde aldaar op het veld van eer. Het wapen werd lciht beschadigd.

Gkb 1. - Machinepistool, systeem Thompson, model 1928 A., Handmitrailleur gebruikt door de geallieerde commandoregimenten.

gemerkt boven: TOMYGUN 6 Trade Mark Thompson, reg. V.S., pat. off.

Rechts opzij: AUTO-ORDONANCE CORPORATION BRIDGEPORT, CONNECTICUT, U.S.A. links opzij: U.S. MODEL OF 1829 Al. N° S- 259005, THOMPSON SUBMACHINE GUN CALIBRE 45 AUTOMATIC CARTRIDEG

Totale lengte: 64cm. loop 27,5cm

Cal. 45 (11,5mm)

2 doosladers voor 20 patronen, zigzagplaatsing.

(Ter hand gesteld aan de N.K.B.-Havensectie, aan de Kruisschans, op 6-9-1944 door de Engelsen. gebruikt tijden de actie aan de haven. Stuk geslagen door inslaande granaat in de Laminoirs Lacroix te Marksem op 2-10-1944

(Gift van de N.K.B. Havensectie)

Ihb 4. - Mortiergranaat: - Duitse granaat voor infanteriemortier, cal 80mm

De mortier, waartoe deze granaat behoorde, werd buitgemaakt door de N.K.B. Havensectie op 4-9-1944 op de Duitsers aan de Kruisschans, en tegen hen gekeerd om hen te verdrijven. verder op het Vlaams hoofd en Kalloo met succes gebruikt, werd de mortier ten slotte door de Duitse artillerie buiten gebruik gesteld vóór Merksem.

Totale lengte: 30cm. Zonder percussieneus.

(Gift van Weerstandsgroepering N.K.B. Havensectie)

Jg 7. - Kunstmatige-mistverwekker, volledig met gummislang.

Buitgemaakt door soldaat Petrus Huibrechts bij de inname van het Duitse weerstandsnest bij de 12 Sluiskens, in september 1944

(Gift van de heer P. Huibrechts)

Jg 8 - Landmijn

Potvormig met antenneontsteker

Een der landmijnen afkomstig van 52 dergelijke, onschadelijk gemaakt door vader en zoon cornelissen in vooruitgeschoven post bij de Kruisschans vóór hun groep, om de toegang vrij te maken voor de lichte Engelse gevechtswagens, op 5 september 1944.

(Gift van de N.K.B. Havensectie)

Jg 9. - Idem

(Gift van de heer Foubert)

De wapens liggen tegenwoordig - geloof ik - in de politiekazerne van de wijk Luchtbal.

  • Author

Bedankt Peter M!!!

:thumb:

 

 

 

Bij de set zit een fotocopy van een lijst met wapens van een museum, ik wist tot jouw laatste post niet van welk museum; weer een vraag die een oplossing gevonden heeft.

Nogmaals bedankt.

 

 

 

Ik veronderstel dat al deze stukken niet tentoongesteld worden; dus zijn ze veroordeeld om depot stukken te blijven voor eeuwig.

 

 

 

Mvg,

Peter

@ Peter M

 

Bedankt voor deze aanvulling, blijkbaar zijn de drie tijdens dezelfde actie gesneuveld/gewond geraakt. Dit wist ik nog niet.

 

Iemand enig idee of er nog meer Belgische gesneuvelde waren?

 

Vriendelijke groeten,

If you always follow, you'll never lead.

 

Gezocht het tijdschrift Signal in alle mogelijke talen.

 

Eveneens interesse in het Belgisch leger na mei '40 tot eind 1945. Van compleet uniform tot simpele foto.

 

Heb je iets stuur me dan een PM!

  • Author
@ Peter M

 

Bedankt voor deze aanvulling, blijkbaar zijn de drie tijdens dezelfde actie gesneuveld/gewond geraakt. Dit wist ik nog niet.

 

Iemand enig idee of er nog meer Belgische gesneuvelde waren?

 

Vriendelijke groeten,

 

 

In het boek: Kononel Harry, een getuigenis over de bevrijding van Antwerpen - F.Stappaerts staat de gesneuveldenlijst van de NKB afdeling Antwerpen.

Dit zijn de vier namen van de leden van de NKB afdeling haven die sneuvelde op 6 september '44 aan de kruisganssluis:

- Boost George

- Boost Jean

- Gerling Michel

- Tibos Jozef

 

 

Er zijn 86 weerstanders van de NKB gesneuveld en 37 zwaar gekwetst geraakt bij de bevrijding in september-oktober '44.

 

 

Mvg,

Peter

@ Peter M

 

Bedankt voor deze aanvulling, blijkbaar zijn de drie tijdens dezelfde actie gesneuveld/gewond geraakt. Dit wist ik nog niet.

 

Iemand enig idee of er nog meer Belgische gesneuvelde waren?

 

Vriendelijke groeten,

 

De drie waarvan jij het prentje hebt zijn zelfs tesamen op 23 oktober 1944 begraven met een plechtigheid in de St. Laurentiuskerk in Wilmarsdonk.

 

Hoe dan ook sneuvelde ook nog Kerschot Livinus (°6/12/1900, + 6/09/1944) uit Oorderen, maar ik moet de rest nog eens nakijken. Ik heb hier nog wel wat kopieën van verslagen liggen (o.a. dat van aan kapitein Mannaerts aan kolonel Harry dd 25 oktober 1944 en het grote artikel dat verscheen in Het Volk van 19 november 1949) en daarin wordt wel wat verschillende indormatie gegeven.

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

Account

Navigation

Search

Search

Configure browser push notifications

Chrome (Android)
  1. Tap the lock icon next to the address bar.
  2. Tap Permissions → Notifications.
  3. Adjust your preference.
Chrome (Desktop)
  1. Click the padlock icon in the address bar.
  2. Select Site settings.
  3. Find Notifications and adjust your preference.