Skip to content

Kennkarte

Featured Replies

Het Derde Rijk onderscheidde een heleboel categorieën van territoria en dus van inwoners in die gebieden. Dit resulteerde in een grote variëteit in basis-identiteitsdocumenten, zeg maar de identiteitskaart of Kennkarte, voor de gewone bevolking. Hieronder een foto van een 4-tal uit de verzameling.  Ik zal proberen één voor één bij elk een korte uitleg te geven. Voor wie het interesseert 😉

 

 

DSC_1323.JPG

  • Author

De Kennkarte met de groene streep werd uitgerekend aan een deel van de inwoners van het huidige Slovenië. In dit geval voor de 72-jarige  Alois Fink, geboren te “Johannistal” (huidig Sentjanz, halfweg Ljubljana en Zagreb) en gepensioneerde. Blijkbaar was de man analfabeet want hij ondertekende met het zetten van (een) kruisje(s). De kaart zelf werd uitgereikt in Trifail (huidige Trbovlje).  

De vermelding Deutsch a.W op de kaart vraagt wat meer uitleg. Het betekent “Deutsch auf Widerruf”

Na de overgave van het Joegoslavische leger op 17 april 1941 werd Noord-Slovenië bezet door de Duitsers, West-Slovenië en het zuidwesten ging naar Italië.   (na ’43 nam Duitsland ook het Italiaanse bezettingsdeel over).  Neder-Stiermarken, Karinthië en de regio Krain werden beschouwd als “bevrijde gebieden” waarvan de bevolking van “deutscher Volkszugehörigkeit” vanaf 14 oktober 1941 van rechtswege het Duitse staatsburgerschap verwierven. De voormalige Slovenen die niet "tot het Duitse volk behoorden" bekwamen het Duitse staatsburgerschap “auf Widerruf” voor zover ze erkend werden als behorende tot de “heimattreuen Bevölkerung”.   Deze status moest doorgaan als een soort burgerschap “op proef” dat na 10 jaar (indien ondertussen niet ingetrokken) automatisch overging in volledig staatsburgerschap.   De status en rechten van het  “Deutsch auf Widerruf” werd pas in 1943 geconcretiseerd.  Men had niet de volledige rechten als een “gewoon” burger, zo kon met vb. geen openbaar ambt bekleden. 

Deze kaart werd uitgereikt in september 1942 en bleef (net als de standaard Kennkarte) vijf jaar geldig. Op de achterkant van de kaart (niet gefotografeerd) staan nog twee bijkomende stempels. Eentje van 25 sep 1944 van de Landrat des Kreises Trifail zonder verdere uitleg. Misschien een bijkomende controle bijna exact twee jaar na het uitgeven van de kaart? De tweede stempel is er eentje van de Gemeente Steinbrück (nu Zidani Most) in dezelfde Landkreis Trifail, gedateerd 26.3.45 en vermeld  waar de man precies woont . 

DSC_1327.JPG

  • 2 weeks later...
  • Author

De Kennkarte met de rode streep vind je terug voor de bezette Poolse gebieden. Weduwe Milowski in dit geval werd geboren in Wybranowo (Wibrach) in het gebied dat na de Duitse inname geannexeerd zou worden door het Duitse Rijk onder de naam Reichsgau Posen (later onder de meer gekende naam Reichsgau Wartheland).  Er werd begonnen met een massaal hervestigingsprogramma. Autochtone Polen werden gedwongen te verhuizen (naar andere delen van Polen zoals het General Gouvernment) en "etnisch Duits-verwanten" werden het Wartheland binnengebracht vanuit de Baltische staten en vanaf 1941 uit de voormalige Russische gebieden (zie kaartje hieronder van Die 'großzügigste Umsiedlungsaktion' with Poland superimposed, 1939 - Reichsgau Wartheland - Wikipedia)

Deze Poolse mevrouw had blijkbaar het geluk dat ze (in juni 1944 toch nog) niet gedwongen was te verhuizen uit de streek, ze woonde in "Kolmar bei Posen".  De etnische Polen kregen niet zoals de mijnheer van de vorige Kennkarte uit Slovenië het Duitse staatsburgerschap (al dan niet op proef) maar slechts het statuut van "Schutzangehöriger".  Een persoon "beschermd door het Duitse Rijk" dus. Inhoudelijk stelde dat niet zoveel voor wat het de rechten betrof ....

 

 

 

Warthegau.JPG

DSC_1326.JPG

  • 4 years later...
  • Author

Nog eentje toegevoegd aan de collectie. Kennkarte uit 1943 voor het Generalgouvernement. (Zeg maar hedendaags Polen). Opgemaakt in Jaroslaw (Oost-Polen, grens met Oekraïne) 

Katarzyna was een 32-jarige landarbeidster en geboren in dezelfde streek, in Brzoza Stadnicka. Het plaatsje maakt nu, net als toen, nog altijd deel uit van de gemeente Zolynia.

Ze kon wel haar naam schrijven maar aan het handschrift te zien had ze niet vaak iets te ondertekenen of schrijven.

 

 

1000008668.jpg

1000008672.jpg

Erg interessante tijdsdocumenten vind ik. En leuk dat je ze van een boel verschillende gebieden kunt verzamelen. Dank voor het delen. :)

En die van de Elzas?

*** Op zoek naar een NSKK helm en een MP44 Sturmgewehr ***

  • 2 weeks later...
  • Author
Op 26/10/2025 om 08:14 zei Stg44:

En die van de Elzas?

Qua inhoud niet zo speciaal, gewone persoonsgegevens. De Elzas hoorde vanaf de Middeleeuwen bij het Heilige Roomse Rijk (der Duitse natie) tot de 17e eeuw. Sedert de jaren 1600 dan bij Frankrijk. Na de Frans-Duitse oorlog werd het in 1871 geannexeerd bij het Duitse Keizerrijk tot na de Eerste Wereldoorlog in 1918 (47 jaar). Weer bij Frankrijk dus van 1918 tot aan de Duitse verovering in 1940 (32 jaar). 

Het enige wat eventueel interessant is om op te merken is dat de eerste Kennkarten voor het Deutsche Reich uitgegeven werden vanaf januari 1939 en dat je de eerste Elzas kaarten pas zal vinden vanaf de tweede helft van 1940. Weet niet wat de vroegste datum zou zijn.  Hieronder de "gewone" Duitse Kennkarte bovenaan en die voor de Elzas onderaan. 

1000008794.jpg

  • Author

Nog een andere toegevoegd aan de verzameling, eentje specifiek voor Luxemburg. Het enige model dat ik ooit zag was dit "voorlopig" type. Als er iemand een ander model kent of een "definitieve" kaart zag voor een Luxemburger hoor ik het graag.

Luxemburg werd op 29 juli 1940 geannexeerd en verloor dus haar onafhankelijkheid. Het werd een onderdeel van de Gau Trier-Koblenz (later Moselland genaamd). Als dusdanig werd de Duitse dienstplicht ook van toepassing op de Luxemburgse jongeren.

Deze kaart werd in februari 1944 uitgereikt aan een 65-jarige landbouwer uit de gemeente Rambrouch 

 

 

1000009348.jpg

1000009349.jpg

1000009350.jpg

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

Account

Navigation

Search

Search

Configure browser push notifications

Chrome (Android)
  1. Tap the lock icon next to the address bar.
  2. Tap Permissions → Notifications.
  3. Adjust your preference.
Chrome (Desktop)
  1. Click the padlock icon in the address bar.
  2. Select Site settings.
  3. Find Notifications and adjust your preference.