Skip to content

Shot at dawn in Walem

Featured Replies

Deze middag ben ik gepasseerd langs de kerk van Walem, deze dorpskerk was op maandag 21 september ’14 het toneel van twee gruwelijke executies.

 

In de tweede helft van september ’14 was het Belgisch leger genoodzaakt zich terug te trekken binnen de buitenste fortengordel van de vesting Antwerpen; het Belgisch leger stond op het punt volledig omsingeld te worden, daarenboven had de val van de forten van Luik bewezen dat de Belgische beton forten niet instaat waren een doorgedreven Duitse belegering te weerstaan.

Volgens de Belgischelegerleiding heerste was er ook een gebrek aan discipline bij de troepen, vooral de deserties baarde hun zorgen en in deze crisisperiode besloot ze om over te gaan tot rigoureuze maatregelen: voorbeeld executies.

De 1ste Leger Divisie die de belangrijke sector van Walem verdedigde ging onmiddellijk over tot actie, drie zondebokken waren snel gevonden.

De eerste was Elie De Leeuw, een 21 jarige soldaat met een lang strafblad die bij het 3de Linie Regiment diende had tijdens de nacht van 12 op 13 september ’14 zijn postverlaten, een viertal dagen later werd hij gearresteerd; een duidelijk geval van desertie waarvoor hij op 21 september ’14 te Mechelen werd geëxecuteerd.

De twee andere gevallen waren toch wel heel wat minder duidelijk; twee soldaten van de 4de compagnie van het 23ste Linie Regiment werden opzondag 20 september ’14 voor de krijgsraad gebracht.

- Alphonse Verdickt was een 31 jarige gehuwde milicien volgens zijn compagniecommandant was hij gedeserteerd op 12 en op 18 september ’14 en had hij insubordinatie gepleegd op18 augustus ’14. Op 12 en 18 september ’14 was zijn eenheid op terugtocht en was hij net als zoveel soldaten op de drukke wegen het contact verloren met zijn eenheid, ieder keer had hij zich weer gemeld bij de dichtstbijzijnde rijkswacht post; niet echt de houding van een deserteur, dit was ook het idee van de krijgsauditeur, maar deze besloot hem voor de krijgsraad te brengen voor insubordinatie.

Wat was nu de vreselijke misdaad die Alphonse had begaan?

Op 18 augustus ’14, een warme zomerdag had Alphonse de rangen verlaten om op zoek tegaan naar drinkwater!

Zijn compagniecommandant had toen al geprobeerd deze ongedisciplineerde soldaat die een slecht voorbeeld was in zijn compagnie te straffen, echter vruchteloos, op 18 september greep hij dit “vergrijp” terug aan om Alphonse een lesje te leren, een fatale les want op zondag 20 september ’14 werd hij tot de dood met de kogel veroordeeld.

- De derde soldaat was Jean Raes ook van de 4de compagnie van het 23ste Linie, zijn dossier is helaas verloren gegaan; maar we kunnen er vanuit gaan dat het waarschijnlijk ook hier een wraakactie was van de compagniecommandant tegen wat hij opstandige elementen achtte.

Het eerste plan was deze twee soldaten te executeren voor de troepen op het binnenplein van het fort van Walem, dit plan vond men toch wat te riskant (ivm een mogelijke muiterij) en men besloot de executie uit te voeren op het kerkhof van het nabij gelegen dorpskerkje van Walem.

 

Wat er die ochtend gebeurde was pure horror.

De twee soldaten werden voor het vuurpeloton gebracht, dit vuurpeloton van 15 man stond op amper zes passen (+/- 6 meter) van de slachtoffers, desondanks deze korte afstand was het vuur verre van accuraat; de soldaten van het vuurpeloton stonden te trillen op hun benen en na het salvo was één van de slachtoffers nog duidelijk in leven (volgens de getuigen hadden sommige soldaten zelfs expres ernaast geschoten), de officier die het vuurpeloton commandeerde was niet instaat het genadeschot uit te voeren, uiteindelijk werd het pistool in de handen van een korporaal geduwd die terwijl hij zijn hoofd afwende en zijn ogen sloot een kogel door het hoofd joeg van het nog levende slachtoffer en deze zo uiteindelijk zijn lijden verloste.

Op zelfde dag na de executie van de twee Belgische soldaten werd er op dezelfde plaats ook nog een Duitse soldaat geëxecuteerd, Otto Hoffmann was veroordeeld voor de moord op een vrouw in Eppegem; deze executie verliep vlotter, alle kogels waren raak er was nu ook veel publiek, dat zelfs applaudisseerde en volgens getuigen hebben een vijftal soldaten nadien zelfs staan dansen op zijn graf.

 

In de muur van de kerk kan je nog steeds drie kogel inslagen zijn van deze executies.

Het verhaal van Alphonse Verdickt en Jean Raes is één van de vele triestige verhalen uit WO1 en het is een duidelijk illustratie van hoe onmenselijk de legerleidingen toen waren, ook het Belgische leger deinsde er niet voor terug om voorbeeld executies uit te voeren met slachtoffers die nauwelijks iets hadden misdaan.

 

 

Indrukwekkend Peter, hoe ben zo aan deze info gekomen?

  • Author
Indrukwekkend Peter, hoe ben zo aan deze info gekomen?

 

 

Het verhaal van Jean Raes en Alphonse Verdickt is inderdaad indrukwekkend en diep tragisch!

Ik was al verscheidene jaren op de hoogte van de executies in Walem, enige jaren geleden heeft Canvas er ook een documentaire over uitgezonden en in 2008 is er een boek over geschreven.

Dit is het:

- De dood met de kogel.

Auteur: Siegfried Debaeke

Uitgeverij De Klaproos

ISBN: 90-5508-098-4

Zeer interessant, Peter!

Gezocht: Foto's en Documenten m.b.t. de 18-daagse Veldtocht in België, in het bijzonder aan het kanaal Gent-Terneuzen en het Schipdonkkanaal.

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

Account

Navigation

Search

Search

Configure browser push notifications

Chrome (Android)
  1. Tap the lock icon next to the address bar.
  2. Tap Permissions → Notifications.
  3. Adjust your preference.
Chrome (Desktop)
  1. Click the padlock icon in the address bar.
  2. Select Site settings.
  3. Find Notifications and adjust your preference.